Α.ΔΙ.Π.Π.Δ.Ε. ΑΡΧΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΑΔΙΠΠΔΕ: Μία Αρχή χωρίς… τέλος για την Παιδεία.

H έκθεση του 2019 της Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, της Α.ΔΙ.Π.Π.Δ.Ε. όπως ονομάζεται, σχετικά με την αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού μας συστήματος. Επισκεφθείτε την παρακάτω σελίδα για την πλήρη έκθεση. Βέβαια χρειάζεται κουράγιο και γερός σκοπός για να διαβάσει όλα αυτά κάποιος και να βγάλει κάποια συμπεράσματα.

Click to access ekth2019.pdf

Δεν έχω κάτι με την εν λόγω αρχή αλλά αν διαβάσει κάποιος τις 148 σελίδες της έκθεσης ίσως δεν βοηθηθεί και πολύ για το παιδί του και το τι κάνει η Πολιτεία για να γίνει εγγράμματο.

Τα  ελάχιστα σημεία που βρήκα που όντως σχετίζονται με το πρόβλημα της εκπαίδευσης των παιδιών τα παραθέτω παρακάτω. Για να μην σας ΧΑΣΩ από τα δυσνόητα νοήματα εξαιτίας ιδιαίτερων λέξεων που χρησιμοποιεί η εν λόγω Αρχή θα πω αυτά που πρέπει να πω και μετά εφόσον είστε διαθέσιμοι και επιθυμείτε (και μπορείτε) διαβάστε και τα ολίγα που βρήκα σχετικά με την ΟΥΣΙΑ του θέματος που τελικά ΔΕΝ ΔΙΝΟΥΝ και καμία λύση, απλά εντοπίζουν προβλήματα κατανόησης των μαθητών της σχολικής γλώσσας όπως αποκαλούν την ορολογία των μαθημάτων που περιέχονται στα βιβλία.

Μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση της έκθεσης είναι στη σελίδα 122 όπου αναφέρονται τα εξής:

Διευκρινίζεται ότι τα προβλήματα κατανόησης της σχολικής γλώσσας και κατάκτησης της σχολικής γνώσης που εμφανίζονται στο Λύκειο, σε σύγκριση με το Δημοτικό και το Γυμνάσιο, δεν είναι προβλήματα αποκλειστικά του Λυκείου, αλλά είναι προβλήματα γλώσσας και γνώσης όλων των βαθμίδων, τα οποία συσωρευτικά κατέληξαν στο Λύκειο.

Εδώ η αρχή παραδέχεται ότι τα προβλήματα στο Λύκειο είναι:

α) προβλήματα γλώσσας και… γνώσης όλων των βαθμίδων
β) σωρευτικά κατέληξαν στο Λύκειο

Αγγίζει η αρχή το πρόβλημα μιλώντας για προβλήματα γλώσσας αλλά δεν προχωράει περαιτέρω στα εξής:

1) Να εντοπίσει ότι το πρόβλημα είναι η Παρανοημένη Λέξη. Η μία και η κάθε λέξη που ένας μαθητής περνάει διαβάζοντας χωρίς να γνωρίζει τον ορισμό της.
2) Δεν αναζητά φυσικά καμία επίλυση του προβλήματος “προβλήματα γλώσσας” παρά γενικόλογα και αφ’ υψηλού μιλάει για μη κατανόηση της γλώσσας χωρίς να μπαίνει βαθύτερα στην ουσία του προβλήματος και πολύ περισσότερο να προτείνει κάτι, π.χ. μια μέθοδο μελέτης που θα επιλύσει το πρόβλημα.

Στην συνέχεια λέει τα εξής:

Προβληματίζει, βέβαια, το γεγονός ότι οι αντιλήψεις και οι πρακτικές του Δημοτικού και του Γυμνασίου, ίσως και λόγω του υποχρεωτικού χαρακτήρα τους, δεν αποτύπωσαν τα αρχόμενα προβλήματα που αυξάνουν τις πιθανότητες αρκετοί από τους μαθητές τους να παραμείνουν λειτουργικά αναλφάβητοι και, ενδεχομένως, δεν κινητοποιήθηκαν εγκαίρως, δεδομένου, μάλιστα, ότι δεν υπήρξε μέχρι τώρα ουσιαστική στήριξη από την εκπαιδευτική πολιτική στον εν λόγω τομέα.

Δηλαδή εστιάζει το πρόβλημα στην ουσία στα εξής:

1) στις αντιλήψεις και πρακτικές του Δημοτικού και του Γυμνασίου

2) στο ότι δεν υπήρξε μέχρι τώρα ουσιαστική στήριξη από την εκπαιδευτική πολιτική στον εν λόγω τομέα

Κάνει εντύπωση ότι ολόκληρη επιτροπή στην έκθεσή της το μόνο που κάνει είναι να ρίχνει τις ευθύνες στο Δημοτικό, το Γυμνάσιο και την Εκπαιδευτική Πολιτική.

Δεν προτείνει τίποτε ουσιαστικό παρά τα εξής γενικόλογα πάλι:
α) (σελ. 122)

Σε κάθε περίπτωση και σε αυτή τη φάση η εκπαιδευτική πολιτική πρέπει, ταυτόχρονα να παρέμβει τόσο προληπτικά, κυρίως στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, όσο και επανορθωτικά στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση για την αντιμετώπιση του φάσματος του λειτουργικού αναλφαβητισμού. Ιδιαίτερης φροντίδας πρέπει, βάσει και των παραπάνω στοιχείων, να τύχει άμεσα το ΕΠΑ.Λ.

καθώς επίσης παρακάτω προτείνει μεταξύ άλλων και τις εξής δύο λύσεις:

β) (σελ. 126-127)

Γ. Θεματική επιμορφώσεων στην επαγγελματική ανάπτυξη για την αξιολόγηση

1. Η κατάκτηση της σχολικής γλώσσας σε επίπεδο βαθιάς κατανόησης, δεδομένου ότι υψηλά ποσοστά μαθητών αντιμετωπίζουν, πρωτίστως λόγω «χαμηλού εγγραμματισμού» ή άλλως λειτουργικού αναλφαβητισμού, προβλήματα κατανόησης της σχολικής γλώσσας και, επομένως, και της σχολικής γνώσης, με αυτονόητες επιπτώσεις στην εκπαίδευσή τους. Τη σημαντικότητα της σχολικής γλώσσας επισημαίνουν εμφατικά οι ειδικοί, οι οποίοι υπογραμμίζουν ότι το περιβάλλον της τάξης είναι, πρωτίστως, γλωσσικo-πολιτισμικό περιβάλλον και ότι η γλώσσα, εκτός από μέσον σκέψης και επικοινωνίας, είναι και μέσον διδασκαλίας και μάθησης (Bailey, Burkett & Freeman 2008:608-611, Spolsky & Hult 2008).

2. Η εφαρμογή της διαφοροποιημένης διδασκαλίας, μάθησης και αξιολόγησης, την οποία απαιτεί η ανομοιογένεια των σύγχρονων σχολικών τάξεων (Moon 2005).

Το ερώτημα είναι πώς θα επέλθει “κατάκτηση της σχολικής γλώσσας σε επίπεδο βαθιάς κατανόησης”; 

Μιλάνε για χαμηλό εγγραμματισμό ή άλλως λειτουργικό αναλφαβητισμό και προβλήματα κατανόησης και δεν παραθέτουν το στοιχειώδες: ότι ΑΝ ένα παιδί ΔΕΝ καταλαβαίνει ή ΔΕΝ ΕΧΕΙ καν τον ορισμό μιας λέξης που διαβάζει φυσικά και δεν θα καταλάβει.

Η επιτροπή δεν μπαίνει στον κόπο να εμβαθύνει, ίσως θεωρεί ότι δεν είναι δική της δουλειά. Αλλά τότε ποιανού δουλειά είναι;

Παραθέτω εδώ κάποιους πίνακες με στατιστικά στοιχεία της Αρχής που αφορούν τους μαθητές και επιδόσεις τους πανελλαδικά για συγκεκριμένες χρονιές. Αφορούν σε τάξη Δημοτικού, Γυμνασίου, Λυκείου (ΓΕΛ) και ΕΠΑΛ.

Τα ποσοστά είναι ανησυχητικά και αγγίζουν ή και σε περιπτώσεις ξεπερνούν το ποσοστό αποτυχίας (βαθμοί κάτω από την βάση, δηλαδή το 10 ή και κάτω από το 9) ειδικά στις θετικές επιστήμες.

Ιδού:

ekth2019_pdf-1
ekth2019_pdf (2)

Τέλος, από τις 148 σελίδες της έκθεσης εστίασα στα παρακάτω ολίγα σημεία μαζί με αυτά ποου παραθέτω παραπάνω και τα οποία θεωρώ ότι έχουν κάποια ουσία.

Διαβάστε τα σημεία της έκθεσης που θεωρώ ότι αφορούν κάπως το πρόβλημα εδώ:

1. (σελ. 117)

Η κατάκτηση του λόγου των επιμέρους επιστημονικών κλάδων οδηγεί στην ανάπτυξη του γλωσσικού εγγραμματισμού, ο οποίος εύκολα εμπλουτίζεται με οπτικές κριτικού εγγραμματισμού, ενώ η αποτυχία ανάπτυξης του γλωσσικού εγγραμματισμού οδηγεί στον λειτουργικό αναλφαβητισμό, ο οποίος έχει σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο στη σχολική πορεία των μαθητών (Παπαδόπουλος 1997), αλλά και στην προσωπική, κοινωνική, επαγγελματική και την πολιτική ζωή των ενηλίκων (Μωραΐτης 2009).

2. (σελ. 120)

Δ. Πρόληψη λειτουργικού αναλφαβητισμού μέσω της ανάπτυξης του σχολικού εγγραμματισμού

Για να επιτευχθεί η παραπάνω σύγκλιση, επιβάλλεται όλοι οι εμπλεκόμενοι να εντάξουν στους άμεσους στόχους τους την πρόληψη του λειτουργικού αναλφαβητισμού (functional Illiteracy), μέσω της συστηματικής ανάπτυξης του γλωσσικού εγγραμματισμού στο πλαίσιο του σχολείου, το οποίο αποτελεί ειδική περίσταση επικοινωνίας και αξιοποιεί ειδικών προδιαγραφών κείμενα στα εκπαιδευτικά εγχειρίδια. Επομένως, το σχολείο προϋποθέτει και προάγει, μέσω των διδασκόμενων μαθημάτων και εγχειριδίων, ειδικές μορφές εγγραμματισμού (literacy), τις οποίες δηλώνει, ως συμπεριληπτικός όρος, ο «σχολικός εγγραμματισμός». Την υστέρηση στον τομέα του εγγραμματισμού, της ικανότητας, δηλαδή, νοημασιοδότησης σημείων της γλώσσας (Hasan 2006), δηλώνει, στον σύγχρονο δυτικό κόσμο, ο όρος «λειτουργικός αναλφαβητισμός», όπως προκύπτει και από τον ορισμό της Eme (2011:753), σύμφωνα με τον οποίο «Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός αναφέρεται στα επίπεδα εγγραμματισμού (literacy) που δεν επαρκούν για την πλήρη αποτελεσματική συμμετοχή σε μια προηγμένη τεχνολογική κοινωνία. Προσδιορίζει τους εφήβους με χαμηλό εγγραμματισμό ή τους ενήλικους που παρακολούθησαν το σχολείο, αλλά οι οποίοι, για διάφορους λόγους, είτε δεν ολοκλήρωσαν την εκπαίδευσή τους είτε άλλως την ολοκλήρωσαν, χωρίς, όμως, να αποκτήσουν το αναμενόμενο επίπεδο δεξιοτήτων ανάγνωσης»
Διευκρινίζεται ότι ο σχολικός λόγος, δηλαδή ο προφορικός λόγος του μαθήματος και, κυρίως, ο γραπτός λόγος των σχολικών εγχειριδίων, που διέπεται από ειδικές κειμενικές προδιαγραφές, αποκτά σταδιακά με την πάροδο των τάξεων στοιχεία του επιστημονικού λόγου, τα οποία αποκλίνουν από τον λόγο της καθημερινής επικοινωνίας (Λέκκα 2005). Τέτοια στοιχεία, για παράδειγμα, είναι η αντικατάσταση του ρηματικού λόγου, της καθημερινής επικοινωνίας, με τον ονοματικό λόγο της επιστήμης, η αντικατάσταση της ενεργητικής φωνής με την παθητική, η χρήση της υποτακτικής σύνταξης και του τεχνικού ύφους κ.λπ. Αυτό σημαίνει ότι το σχολείο πρέπει να διδάσκει άμεσα, συστηματικά και σταδιακά τα στοιχεία του επιστημονικού λόγου στη σχολική του εκδοχή, αφού, βέβαια, οι εκπαιδευτικοί έχουν προηγουμένως κατάλληλα επιμορφωθεί.

Οι μαθητές «χαμηλού εγγραμματισμού» αγνοούν τα «αφύσικα» αυτά στοιχεία του σχολικού λόγου, με αποτέλεσμα να έχουν ανυπέρβλητες δυσκολίες στην κατανόηση του σχολικού λόγου και να κινδυνεύουν να παραμείνουν λειτουργικά αναλφάβητοι, αν δεν τύχουν άμεσης στήριξης στην προσπάθειά τους για την κατάκτηση του σχολικού λόγου, σε βαθμό που να τον αξιοποιούν αποτελεσματικά στις μαθησιακές δράσεις κατανόησης και παραγωγής Ετήσια Έκθεση της Α.ΔΙ.Π.Π.Δ.Ε. 121 γραπτού λόγου. Σε αντίθετη περίπτωση, οι εν λόγω μαθητές παύουν να έχουν προοπτικές εκπαίδευσης με τις συνακόλουθες επιπτώσεις για τους ίδιους και για την κοινωνία. Με άλλα λόγια, το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού, που είναι γενικότερο και σε αρκετές χώρες εκτεταμένο (Eme 2011:753, Vágvölgyi et al. 2016), ενέχει κοινωνικούς προσδιορισμούς και συνιστά ιδιαίτερο κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό και πολιτισμικό πρόβλημα με απρόβλεπτες διαστάσεις και σοβαρές επιπτώσεις (Μάνθου 1999).

Βγάλτε τα δικά σας συμπεράσματα και πείτε μου ποιανού δουλειά είναι να βρει μια λύση γιατί μεγάλο ποσοστό παιδιών υστερούν πια στο σχολείο, είναι χαμηλού εγγραμματισμού ή λειτουργικά αναλφάβητα όπως λέει και η επιτροπή.

Θα πω το εξής μόνο. Η μόνη λύση είναι να μιλήσουμε δυνατά και φωναχτά για τη Μέθοδο Μελέτης και να επιβάλλουμε στα σχολεία ΝΑ ΜΗΝ ΠΕΡΝΑΕΙ ΚΑΝΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΚΑΜΙΑ ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΟΠΟΙΑΣ ΔΕΝ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΕΙ ΤΟΝ ΟΡΙΣΜΟ.

ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΚΑΝΟΝΑΣ.

Εσύ κι εγώ θα το κάνουμε, μαζί. Κανείς άλλος.

Θοδωρής Σισμανίδης

Advertisement

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s